People

Lady Gaga, een geboren ster

Met hetzelfde vuur waarmee zij zich heeft opgewerkt tot misschien wel de belangrijkste popster van deze eeuw heeft Lady Gaga zich gestort op een filmcarrière. Ze spettert van het scherm in ‘A Star Is Born’; in Hollywood wordt al gefluisterd over een Oscar. Een terugblik op de levenswandel van een geboren artiest: extreem getalenteerd, vastberaden, grensoverschrijdend en ongrijpbaar.
Reading time 11 minutes
Lady Gaga na de H/W 2011/ 12-show van Thierry Mugler

Weinig mensen hebben zichzelf zo vaak en zo overtuigend opnieuw uitgevonden op het artistieke én uiterlijke vlak als Lady Gaga. Met haar uitzinnige looks, excentrieke fratsen en extreme transformaties is ze de alien van de muziekwereld, mode en filantropie. Ze is een ‘Mother Monster’, zoals haar fans haar liefkozend noemen, dat al tien jaar lang de gangbare wetten en codes doorbreekt om deze om te buigen naar haar eigen maatstaven en normen. De laatste transformatie? In zowel Gaga: Five Foot Two, de in 2017 verschenen documentaire over het fenomeen Gaga op Netflix, als op Joanne, haar laatste album uit 2016, ontdekken we Lady Gaga zonder schmink en kwetsbaar, als de Marilyn Monroe van de popindustrie. Gaat het hier wederom om een metamorfose of is dit de échte Stefani Joanne Angeline Germanotta, zoals haar doopnaam luidt? En betekent haar performance in de film A Star Is Born een wedergeboorte, ditmaal als filmster en in de voetsporen tredend van Judy Garland en Barbra Streisand?

OSCARRUMOER

Hoe begin je een verhaal over Lady Gaga? Aanleidingen zijn er namelijk genoeg. Zo weten we sinds vorig jaar dat zij haar Europese tour moest omgooien vanwege gezondheidsredenen, kondigde ze desondanks een serie concerten aan in Las Vegas, zette ze New York Fashionweek in vuur en vlam en luisterde ze vanachter een met witte pluimen beklede piano het podium van de Grammy Awards op, terwijl ze en passant zes Grammy-beeldjes in ontvangst nam. Wat een energie, wat een chic! Of moeten we het hebben over haar rol als boegbeeld van juwelenmerk Tiffany & Co., gekleed in een keurige broek en zijden blouse? Of over die keren dat ze met Taylor Swift in een studio werd gesignaleerd? Of toch over haar zesde soloalbum dat al een tijdje in de maak is?

 

Aan aanknopingspunten geen gebrek. En dan is er nog de Oscar-buzz die rondzoemt in Hollywood sinds haar rol in de remake van A Star Is Born. Lady Gaga speelt Ally, een bescheiden brunette die maar niet wil doorbreken als zangeres, totdat een alcoholistische countryzanger, gespeeld door Bradley Cooper, haar onder zijn vleugels neemt. Al na de eerste minuten is er geen twijfel over mogelijk: een groot actrice is opgestaan. Lady Gaga is even overtuigend als onherkenbaar, waardoor de vraagt rijst: met welke Gaga hebben we nu weer te maken?

MET BRADLEY COOPER IN DE FILM A STAR IS BORN.

Het is een regelmatig terugkerende vraag, want Lady Gaga is een geboren kameleon; samen met haar team, Haus of Gaga, bedenkt ze de meest wilde en uiteenlopende kostuums en accessoires. Zo begroette ze de Britse koningin in 2009 in een edwardiaanse jurk van rood latex en met kristallen op het gezicht. Berucht is ook de jurk van rauw vlees die ze een jaar later droeg tijdens de VMA Awards om aandacht te vragen voor de LGBTQI-gemeenschap binnen het Amerikaanse leger. Maar ondanks al die gedaanteverwisselingen is de zangeres volgens Chris Moukarbel, de regisseur van Gaga: Five Foot Two, boven alles ‘verbazingwekkend zichzelf’. Hij volgde Gaga vanaf de opnames van het album Joanne tot aan haar uitzinnige optreden tijdens de Super Bowl vorig jaar.

Moukarbel: ‘Het filmen was soms heel emotioneel, want Lady Gaga is tegelijkertijd ultrasterk en ultrasensitief.’ Dat ze sterk is blijkt: achteraf wordt bekend dat de zangeres tijdens datzelfde spetterende Super Bowl-optreden, waarbij ze aan touwen aan het dak van het stadion hing, verging van de pijn aan haar heup die ze een aantal jaar daarvoor had gebroken. Bovendien lijdt ze sinds vijf jaar aan fibromyalgie, een ziekte die ernstige, chronische pijnen veroorzaakt. Maar waarom toch die constante zucht naar adrenaline, extremen en metamorfoses? Waar komen die ambitie, energie en dat heilige vuur vandaan, die haar zowel opvreten als tot ongekende hoogten stuwen? Het is immers niet voor niets dat Lady Gaga geldt als de meest invloedrijke en enigmatische vrouw van deze eeuw.

BORN THIS WAY

Het is 28 maart 1986 als Stefani Joanne Angelina Germanotta het levenslicht ziet in de Upper East Side, een welgestelde wijk van Manhattan. Vader Joseph, zoon van Italiaanse emigranten, is een internetondernemer en moeder Cynthia, van Frans- Canadese origine, werkt in een telefoniebedrijf. Dat hun dochter over een bijzonder talent beschikt, blijkt als Stefani zichzelf als vierjarige leert pianospelen en haar eerste lied componeert. ‘Ze was vastberaden’, zal haar vader later zeggen, terwijl hij zijn oudste dochter liefkozend ‘Loopy’ (gekkie) noemt. Het gezin is praktiserend christelijk en wanneer Stefani elf jaar is gaat ze naar een katholieke meisjesschool, de Convent of the Sacred Heart. Vanaf dat moment begint haar lijdensweg: ‘In die tijd was ik te dik, had ik een heel grote neus en bruin pluishaar en gebruikte fake tan. Kortom, ik werd gepest. Er werden grove dingen geschreven op mijn schoolkluisje, terwijl die van de andere kinderen smetteloos schoon bleven. Als ik door de gangen liep werd ik geknepen en uitgescholden voor slet. Buiten smeten jongens me op de hoek van de straat in een vuilnisbak ... Mijn schoolervaring heeft mij getekend voor het leven’, bekent Lady Gaga in 2013 aan het Britse dagblad The Guardian.

Na de middelbare school wordt ze toegelaten tot het selecte programma van de Tisch School of the Arts aan New York University. Toch houdt ze het daar al na een jaar voor gezien. Liever doet de beginnende zangeres ervaring op in bars en clubs, met een synthesizer onder de arm.

 

Ze is achttien als ze een goedkoop appartement huurt in de Lower East Side en zich stort in de dirty, sleazy rock-’n-rollscene aldaar. Om bij te verdienen werkt ze als serveerster en gogodanseres in stripclubs. Ook vormt ze samen met een vriendin het redelijk succesvolle burlesqueduo Lady Starlight. Een bareigenaar en goede vriend moedigt haar aan om solo door te gaan als Lady Gaga. ‘Gaga’ is zijn idee, afgeleid van de hit Radio Gaga van Queen, en ‘Lady’ haar eigen inbreng. Onder die naam tekent Stefani op haar negentiende een eerste platencontract bij Def Jam Records. De vreugde is echter van korte duur: al na drie maanden laat het label haar gaan, geen idee hebbend wat het met dit eigenzinnige talent aan moet. In 2007 is het r&b-zanger Akon die haar toevoegt aan zijn artiestenstal KonLive. 

IN EEN CREATIE VAN IRIS VAN HERPEN

Vanaf dat moment profileert Lady Gaga zich met een dikke blonde pony en brede, haast vierkant rechte schouders. ‘Ze wist precies wat ze wilde en gebruikte allerlei referenties door elkaar, van Andy Warhol en industrial dance music tot schilderkunst en mode’, herinnert Akon zich. Het jaar daarna verschijnt haar eerste album The Fame, met daarop Just Dance, een song die overal ter wereld boven aan de hitparades prijkt. In 2009 volgt een wereldtournee, The Fame Ball Tour, en niet veel later wordt The Fame Monster uitgebracht, een reissue van het eerste album, waaraan acht nieuwe tracks zijn toegevoegd. In 2011 verschijnt het album Born This Way, een persoonlijk manifest en misschien wel het meest iconische popalbum sinds het begin van deze eeuw.

TIJDENS DE PREMIÈRE VAN DE NETFLIX-DOCUMENTAIRE GAGA: FIVE FOOT TWO.

SPEKTAKELSHOWS

Lady Gaga groeit uit tot een household name, beroemd in alle uithoeken van de wereld. Ze speelt een rolletje in Men in Black 3, figureert in The Muppets en leent haar stem aan de cartoonserie The Simpsons. Het is niet voor niets dat Elton John haar omschrijft als ‘de enige opwindende artiest van het moment, de enige die echt risico’s neemt.’ Want niet alleen haar verschijning is gewaagd, ook vocaal gaat de zangeres alle kanten op: moeiteloos schakelt ze van een Metallica-track over op een The Sound of Music-medley, zoals ze tijdens de Oscars in 2015 ten gehore bracht. Maar behalve een begenadigd zangeres is Lady Gaga ook een wonderlijk fenomeen dat garant staat voor ontregelende spektakelshows, uitgevoerd met een verbluffende precisie.

Ze is de koningin van de scenografie en grensoverschrijdend als muzikant. Gaga laat zich niet beknotten door hokjes, wetten of genres maar deconstrueert en creëert deze opnieuw, of het nu gaat om muziek en popcultuur of mode en technologie. De zangeres vindt daarin bijval van andere creatieve geesten die ze tot haar vriendengroep rekent, zoals Nicola Formichetti, de voormalig creatief directeur van Mugler, maar ook Marc Jacobs, voor wie ze een aantal shows loopt, en Donatella Versace, die haar outfits tijdens de Born this Way Ball-tour bedacht en aan wie ze de track Artpop heeft gewijd. ‘We pikken allemaal wat inspiratie van Lady Gaga, maar niet verder zeggen, hoor’, glimlachte Tom Ford, toen hij zijn L/Z 2016-collectie presenteerde in de vorm van een videoclip, begeleid door Gaga’s track I Want Your Love.

‘Ik wil me blijven ontwikkelen in dit vak. Als je beroemd bent op je een- of tweeëntwintigste lijkt het alsof je ontwikkeling stopt. Ik wil juist blijven groeien'

Opvallend zijn de verwijzingen naar seksualiteit, zowel in haar shows als in haar songs. Het is een terugkerend thema, dat vaak lichtvoetig maar soms ook op een meer diepgaande manier wordt aangestipt, zoals in het nummer Til It Happens To You, waarin ze verwijst naar een verkrachting die op haar negentiende plaatsvond. In de documentaire Gaga: Five Foot Two praat ze over het feit dat ze tegenwoordig minder de behoefte voelt om zich carnavalesk uit te dossen: ‘Tot voor kort voelde ik me niet op mijn gemak genoeg om naturel te zingen’, zegt ze. ‘Ik vond mijzelf nooit mooi slim of muzikant genoeg. Maar tegenwoordig zit ik lekker in mijn vel. En dat moet ik volhouden.’

MET GOEDE VRIEND MARC JACOBS EN MADONNA NA AFLOOP VAN DE L/Z 2019- SHOW VAN MARC JACOBS IN NEW YORK.

SHOWBIZZVLOEK

Veel minder uitbundig dan haar uiterlijk en optredens zijn Gaga’s amoureuze avonturen: een tijdlang werd aangenomen dat de zangeres het geluk had gevonden met het knappe model en tevens acteur Taylor Kinney. Maar inmiddels is Lady Gaga al weer enige tijd samen met haar agent Christian Carino, voorheen de vertegenwoordiger van Jennifer Lopez, Miley Cyrus en Justin Bieber. Zou hij degene zijn die de aloude showbizzvloek weet te ontkrachten door te bewijzen dat een wereldster toch een succesvolle carrière kan combineren met een harmonieus privéleven?

Hoe het ook zij, de 32-jarige Lady Gaga heeft alles al meegemaakt. Het tijdschrift Forbes schat haar fortuin inmiddels op enkele honderden miljoenen dollars. Toch staat de performer niet bekend om rare uitspattingen, of het moet de Rolls-Royce zijn die ze haar ouders cadeau heeft gedaan. Haar spaarzame vrije tijd brengt ze het liefst door op haar ranch in Malibu, waar ze tot rust komt door paardrijden en meditatie. Want dat de batterij zo nu en dan moet worden opgeladen is essentieel: volgens Jessica Lange, haar co-star in American Horror Story, is ze ‘ultraprofessioneel en een harde werker’. Voor het geld hoeft Lady Gaga het dus niet te doen. En daarom komt het regelmatig voor dat de zangeres de totale opbrengst van een show aan liefdadigheidsinstellingen, zoals haar eigen Born This Way Foundation, schenkt.

Deze stichting heeft ze samen met haar moeder in het leven geroepen om jongeren aan te moedigen vooral zichzelf te zijn. Op haar lauweren rusten past haar niet: ‘Ik wil me blijven ontwikkelen en groeien in dit vak. Als je beroemd bent op je een- of tweeëntwintigste lijkt het alsof je ontwikkeling stopt. Ik wil juist blijven groeien’, zegt zij aan het begin van Gaga: Five Foot Two. Haar rol in A Star Is Born illustreert deze mentaliteit. Want hoewel ze al jong acteerlessen volgde aan het Lee Strasberg Theatre and Film Institute, breekt ze nu pas door als een serieuze actrice. Voor regisseur en tegenspeler Bradley Cooper was Lady Gaga overigens een vanzelfsprekende keuze, al was hij licht verrast toen ze de teugels in handen nam. ‘Ze zei: “Ik vertrouw op jou om een eerlijke acteerprestatie uit mij te halen, maar als tegenprestatie verwacht ik dat jij een echte muzikant neerzet: iedereen in de film moet live zingen, we doen niet aan voice-overs”’, vertelt hij. ‘Het was vreselijk eng, maar zij heeft mij erdoorheen gesleept.’

Lees ook

Aanbevolen voor jou