People

Be a voice, not an echo: een interview met covermodel Frida Gustavsson

Het Zweedse topmodel slash actrice Frida Gustavsson draait inmiddels tien jaar mee en is het levende bewijs dat modellen veel meer zijn dan ‘ just a pretty face’: ze is bezeten van kunst en literatuur. Haar Instagram-pagina’s gebruikt ze om het beeld van ‘ leeghoofd’ dat aan modellen kleeft te weerleggen.
Reading time 10 minutes
Leren jurk en 110 handschoenen, HERMÈS.

In de bio van je Instagram-account noem je jezelf een feminist. Kun je dat uitleggen?

‘Ik denk dat die term een groot deel van mijn wezen definieert. Op jonge leeftijd realiseerde ik me al dat mannen en vrouwen niet op dezelfde manier worden behandeld. Het is aan ons vrouwen om daar continu bij stil te staan en deze ongelijkheid aan te vechten.’

 

Wanneer merkte je die ongelijkheid voor het eerst?

‘Ik begon met modellenwerk toen ik een jaar of twaalf, dertien was. Weinig mensen krijgen de kans om op die leeftijd al de wereld rond te reizen. Voor mij betekende het dat ik heel jong inzag hoe het er in andere delen van de wereld aan toe gaat. Soms is de ongelijkheid elders nóg frappanter dan hier. Los daarvan is het natuurlijk heel raar dat model-zijn het enige beroep is waarbij vrouwen meer verdienen dan mannen. En die ongelijkheid tussen mannen en vrouwen is diepgeworteld in de maatschappij. Kijk maar eens naar het verschil in de manier waarop mannen en vrouwen worden benaderd: vrouwen worden gecomplimenteerd om hoe ze eruitzien, terwijl mannen worden gewaardeerd om hoe ze zich gedragen.’

Hoe verenig je het modellenbestaan met jouw notie van feminisme?

‘Ik geloof niet dat feminisme iets van doen heeft met de manier waarop je eruitziet. Het is een manier waarop je de wereld beschouwt. Het draait om het bewustzijn dat mannen, vrouwen, trans- en queer-mensen niet op dezelfde manier worden behandeld. En ik ga daar tegenin. Het is heel belangrijk om deze structuren in de maatschappij niet voor lief te nemen. Als succesvol model kan ik via Instagram een flink aantal jonge mensen bereiken. Ik kies er dan ook voor om niet alleen geretoucheerde foto’s van een droomwereld te tonen, maar in plaats daarvan échte dingen te delen en te schrijven over onderwerpen zoals kunst en literatuur, maar ook over angsten en body issues. Real things.

Tulen jurk, PRADA. String, eigendom Frida.

Je bent nu tien jaar model; je draait al net zo lang mee als L’OFFICIEL NL bestaat! Is de modewereld tegenwoordig anders dan in je begindagen?

‘Ja. Al werk ik tegenwoordig meer als actrice dan model, toch merk ik dat er de afgelopen tijd veel is veranderd. Zo zijn er tegenwoordig private dressing rooms voor modellen. Dat was in mijn begintijd wel anders. Toen ik als vijftienjarige shows liep kwam het regelmatig voor dat ik backstage in mijn nakie stond te wachten tot ik in een jurk werd gehesen, en dan hingen er vaak een paar oudere mannen rond wier functie mij onduidelijk was en die sneaky foto’s maakten. Zo ging dat toen. Daar hoorde je niemand over. Ik denk dat de hele MeToo-discussie de huidige veranderingen versnelt en dat alles beter zal worden. Men is zich steeds meer bewust van het feit dat iemands lichaam alleen aan die persoon zelf toehoort.’

Je hebt een carrièreswitch gemaakt en bent actrice geworden.

‘Ja, stiekem was dat altijd al mijn grote droom, maar eigenlijk dacht ik dat het nooit wat zou worden. Totdat ik ineens werd uitgenodigd voor een aantal castings. Heel spannend! Uiteindelijk hebben deze geleid tot de hoofdrol in de Zweedse film Swoon, die binnenkort uitkomt. En de komende weken speel ik in een Zweedse televisieserie.’

 

 

Katoenen top, zijdewollen rok, vergulde ketting met parelvormige hangers, LOUIS VUITTON.

Op jouw Instagram-pagina toon je veel schilderijen en sculpturen. Wat trekt je zo aan in kunst? Waar komt die interesse vandaan?

‘Ik ben opgegroeid in een typisch arbeidersmilieu. Niemand in mijn familie is cultureel aangelegd. Zo gingen we nooit naar een museum. Dat klinkt een beetje sneu, maar ik heb een hele leuke jeugd gehad, hoor: ik kom uit een sportfamilie. Het moment dat ik voor het eerst werd geraakt door kunst staat me nog goed voor de geest. Ik was net begonnen met modellenwerk toen ik een boekwinkel bezocht. Daar liep ik tegen Surrounded Islands aan, een oud boek van Christo, en dat deed iets met mij. Het raakte me. Vanaf dat moment ging ik me in de kunstenaar verdiepen. Ik wilde alles over hem weten en sloeg aan het googelen, ging boeken kopen en exposities bezoeken. Ik had het geluk dat ik veel reisde, waardoor ik overal ter wereld langs musea en galeries kon gaan. Met mijn eerste eigen geld heb ik een werk van Christo gekocht. Tegenwoordig bezitten mijn vriend en ik een aanzienlijke kunstcollectie. Favoriet bij mij zijn zowel klassieke Hellenistische als modernistische sculpturen.’

Leren jurk, handschoenen en riem, HERMÈS.

Je bent getrouwd geweest met een fotograaf en je huidige vriend is actief in de kunstwereld. Hebben jouw relaties met deze ‘experts’ je kijk op kunst veranderd?

‘Hmm. Nee, ik denk het niet. Ik heb een heel sterk onderbuikgevoel. Daar vaar ik blind op, of het nou gaat om werk, relaties, break-ups of kunst kopen. Ik koop kunst omdat het goed voelt, omdat het iets met mij doet en niet omdat iemand anders zegt dat het mooi of interessant is. Daar komt bij dat ik best wel een stijfkop ben en me niet snel laat overtuigen door anderen.’

"Ik heb nooit de ambitie gehad om uit te groeien tot een beroemd model."

Op je Instagram prijkt een foto waarop je in bad het Communistisch Manifest van Marx aan het lezen bent. Dat is heel iets anders dan bijvoorbeeld Fifty Shades of Grey.

‘Mijn drie interesses zijn kunst, paarden en literatuur. Ik houd van studeren. Als ik niet aan het filmen ben zit ik met mijn neus in de boeken. Ik volg lessen in History of Ideas, een combinatie van filosofie en geschiedenis, waarbij de werken van Marx, Hegel en Heidegger worden behandeld. De inzichten die ik opdoe zijn heel belangrijk voor mij: ze helpen me om mijn bescheiden bestaan in een groter perspectief te plaatsen. En geschiedenis heeft me altijd al geboeid. Ik laat dingen als kunst, boeken of een bijzondere plek graag op Instagram zien omdat er meer is dan alleen maar “look at me and my beautiful handbag”. Ik vind het belangrijk dat ook wordt getoond dat modellen en actrices een andere kant hebben.’

 

Wollen jas, tulen jurk, katoenen sokken, rubberen enkellaarzen, PRADA.

 

Wat ik nu ga zeggen klinkt heel generaliserend, maar aan modellen kleeft vaak het stereotype dat ze oppervlakkig zijn. Is het jouw missie om dat vooroordeel te weerleggen?

‘Mwoah. Ik begrijp wel dat mensen dat denken. Zij zien een aangekocht beeld van mij terwijl ik poseer met een product dat ik moet verkopen. Dat is mijn baan. Kijk, ik heb nooit de ambitie gehad om uit te groeien tot een beroemd model. Ik had het ook prima gevonden om onbekend te zijn, geen “Insta” te hebben zodat niemand iets over mij zou weten. Maar ik heb nou eenmaal dat socialemediaplatform tot mijn beschikking. Dan kies ik ervoor om dingen te delen die mij echt interesseren, zoals kunst en geschiedenis. Voor een ander bekend model zijn dat wellicht yoga, shoppen of fashionmagazines, prima natuurlijk, moeten ze helemaal zelf weten. Maar dat is niet iets voor mij. Trouwens, ik geloof dat het hele idee dat alle modellen dom en anorectisch zijn aan het veranderen is. Maar dat komt niet door mij: ik heb niet de illusie dat één persoon daar invloed op uitoefent.’

Is mode gerelateerd aan kunst? Kan een modeshoot bijvoorbeeld veranderen in kunst?

‘O, jazeker! Je kunt beelden creëren die iconisch en blijvend zijn. Bovendien heeft mode de power om dingen te veranderen: je kunt spelen met concepten zoals leeftijd, geslacht, body images, noem maar op. Het is een krachtig vehikel waarmee belangrijke zaken aan de kaak kunnen worden gesteld, grenzen kunnen worden opgezocht, tegen heilige huisjes kan worden geschopt en paradigma’s kunnen worden doorbroken. Maar helaas is het zo dat het gros van de modeshoots gelinkt is aan de verkoop van een product, waardoor de creativiteit danig wordt ingedamd. Niettemin is er een aantal fantastische modeontwerpers en visagisten die met recht kunstenaars mogen worden genoemd. Zij maken geweldige dingen. Maar het klopt, over de bijkomende belangen van modeshoots wordt soms enigszins neerbuigend gedaan.’

 

Katoenen jurk, zwarte 113 leren choker met messing schakels en parelvormige hanger, LOUIS VUITTON.

"Ik geloof dat het hele idee dat alle modellen dom en anorectisch zijn aan het veranderen is"

Heb je een favoriete ontwerper?

‘Ik houd van Jean Paul Gaultier, om hoe hij is en om zijn werk. Hij is een van die mensen die heel hard heeft gevochten om de manier te veranderen waarop mannen en vrouwen worden geacht eruit te zien. Een echte pionier.’

 

Als je terugkijkt op de afgelopen tien jaar, wat zijn dan de momenten die je altijd bij zullen blijven?

‘Dat zijn toch de coutureshows. Omdat ik zo lang ben kreeg ik vaak de meest extravagante creaties aan, met van die lange sluiers en slepen. Met name tijdens de shows van Jean Paul Gaultier en John Galliano – toen nog voor Dior – voelde ik me echt een prinses. Ik herinner me een Dior-coutureshow waarbij ik een jurk droeg waarin meer dan zeshonderd manuren zaten. Een práchtige jurk met een sleep van dertien meter lang. Voordat ik de catwalk betrad zei Galliano: “Frida, you got this! Now go!” Ik weet nog precies hoe ik me voelde toen ik vervolgens van de trap schreed en poseerde voor de fotografen. Waanzinnig. Die jurk, dat moment … De ultieme modedroom. Ik krijg nog steeds kippenvel als ik daaraan denk. Dat moment verenigde alle ideeën die ik over mode had. Magisch.’

 

Tot slot, waar zie je jezelf over tien jaar?

‘Dan ben ik nog steeds aan het acteren en maak ik films. En heel misschien bezit ik dan wel een paardenboerderij, ergens in Zweden.’

Leren jas, nylon top, ACNE STUDIOS. Katoenen rok, RODEBJER. Leren laarzen met metalen hak, REBECCA BJÖRNSDOTTER. Ketting, MAISON MICHEL.

Contributors:

Photography: Damon Baker
Creative Direction: Nicolette Goldsmann
Styling: Christopher Insulander
Hair: Josefin Gligic
Makeup: Josefina Zarmen
Production: Tanne Gielen & Carolina Ohlson
Photography assistent: Rikard Ortega
Styling assistent: Josefin Brandt
Location: Djurgarders Ridskola, Stockholm

Lees ook

Aanbevolen voor jou