Hommes

Mads Mikkelsen: wars van sterallures

Mads Mikkelsen is een laatbloeier. Pas na zijn dertigste had hij zijn eerste grote filmhit. Maar inmiddels behoort de 52-jarige Deen tot de top van Hollywood. Hij verdeelt zijn tijd heel bewust tussen enorme blockbusters als Star Wars of Doctor Strange en kleinere arthouse-uitdagingen, zoals de survivalfilm Arctic. We spraken de acteur in Cannes.
Reading time 13 minutes

Er zijn in Hollywood vermoedelijk weinig sympathiekere gesprekspartners te vinden dan Mads Mikkelsen. De bruine ogen van de goedlachse Deen kijken journalisten altijd indringend aan als hij vragen beantwoordt. Hij is altijd breedsprakig, toont zich een voorbeeldig verteller en geeft over het algemeen heldere, eerlijke antwoorden. Er is slechts één taboeonderwerp: zijn rookverslaving. ‘Ik zou graag willen stoppen, maar sommige dingen lukken nou eenmaal niet’, excuseert hij zich kort, terwijl hij zijn tweede sigaret in tien minuten aansteekt. Hoe lang rookt hij al? ‘Te lang. Ik was te jong toen ik begon. En ik kan het niemand aanraden.’

BALLETDANSER

Het gesprek vindt plaats op het terras van het chique Martinez-hotel in Cannes. De Deense ster is sinds zijn grote doorbraak zo’n twintig jaar geleden een vaste bezoeker van het prestigieuze filmfestival in de mondaine Zuid- Franse badplaats.

De Hollywoodstatus die hij heeft verworven sinds zijn rol in de Bond-film Casino Royale uit 2006 heeft hem nauwelijks veranderd, constateert hij zelf tevreden. ‘Sommige praktische zaken veranderen als je bekender wordt: je wordt vaker op straat aangesproken en er zijn steeds minder plekken op de wereld waar je op vakantie heen kunt zonder herkend te worden. Maar verder word je niet opeens een ander mens.’ Het scheelt wellicht dat Mikkelsen pas na zijn dertigste écht doorbrak bij het grote publiek. ‘Op die leeftijd weet je wel wie je bent en waar je voor staat. Ik hoefde mij als mens niet meer te bewijzen. En je weet ongeveer hoe de wereld in elkaar steekt.’

In eerste instantie richtte Mikkelsen zich op een carrière als balletdanser. Hij voltooide de opleiding aan de Balletacademie in Gotenburg en stond ruim tien jaar op het podium. In deze periode leerde hij ook zijn vrouw, choreograaf Hanne Jacobsen, kennen. Eind jaren negentig, toen de danser moest gaan nadenken over een tweede carrière, verlegde hij zijn focus naar acteren. ‘Ik heb bij het maken van actiefilms nog steeds profijt van die opleiding’, lacht hij. ‘Je weet bij grote stunts hoe je het beste kan vallen, zonder al te veel pijn. Al merk ik wel dat mijn lijf minder kan hebben dan toen ik twintig was.’ Dansen doet hij nog maar zelden. ‘Mijn vrouw en ik hebben al heel lang het voornemen om ons in te schrijven voor een cursus tango, maar het is er door tijdgebrek nog niet van gekomen.’

Pak en shirt, Dior Homme.

GEEN MASTERPLAN

Zijn late doorbraak bood Mikkelsen ook de kans om secuur over zijn carrièrekeuzes na te denken. De veel bekroonde acteur wisselt heel bewust grote blockbusters als Star Wars-spinoff Rogue One of Marvel-hit Doctor Strange af met kleinere films die amper publiek trekken. ‘Ik stap alleen in projecten die ik echt wil maken’, definieert de acteur de rode draad in zijn carrière. ‘Dat is vaak een kwestie van gevoel: soms een grote film, soms een kleine. Ik heb ook geen masterplan over wat ik wil bereiken of waar ik over tien jaar wil staan. Zo zit ik gewoon niet in elkaar.’ 

"Ik heb bij het maken van actiefilms nog steeds profijt van mijn dansopleiding. Je weet bij grote stunts hoe je het beste kan vallen, zonder al te veel pijn"

Juist de afwisseling maakt zijn leven zo aangenaam, beklemtoont de ster. ‘Ik ben iemand die snel verveeld zou raken als hij elke dag hetzelfde zou moeten doen’, vertelt hij. ‘Dat geldt bij grote films voor CGI (computer-generated imagery, red.): ik zou heel ongelukkig worden als ik alleen maar films zou maken waarin ik met een zwaard een reuzenschorpioen te lijf ga. Maar datzelfde geldt voor kleine intieme drama’s zoals Jagten of Arctic. Ik profiteer van het beste van twee werelden. Spektakelfilms als Rogue One of Doctor Strange kunnen in Europa niet worden gemaakt omdat ze te duur zijn. En drama’s als Jagten, over een docent die wordt beticht van misbruik, zouden in Hollywood niet op zo’n compromisloze manier kunnen worden gemaakt.’ Zijn fanschare is wel gegroeid door de grote bioscooptitels en het succes van de serie Hannibal. Met regelmaat wordt Mikkelsen aangeschoten voor een handtekening of een selfie.

‘Dat begon eigenlijk na James Bond’, lacht hij. ‘Het gaat een beetje in golven: de bekendheid neemt toe als er weer een grote film uitkomt. Maar ik laat mijn leven er niet door dicteren, want dan blijf je bezig. Vaak zijn het gewoon leuke reacties.’ En soms delen mensen iets ongebruikelijks met de Deen. ‘Laatst werd ik aangeschoten door iemand die zei: “Wacht even, ik moet je iets laten zien!” Hij knoopte zijn broekspijpen op, en op elk been stond een tatoeage van mijn hoofd. Eentje van mijzelf en eentje als Hannibal. Dat gebeurt niet vaak. Maar ik wist echt niet goed hoe ik daarop moest reageren.’

Pak en shirt, Dior Homme. Horloge, Ulysse Nardin.

LELIJKSTE MAN

Met het succes kwamen ook de prijzen: vele tientallen heeft de acteur er in zijn kast staan. Met awards als ‘De meest begeerde man op aarde’ kan Mikkelsen maar weinig. ‘Dat is ook alweer een paar jaar geleden hoor’, wuift hij het compliment snel weg. ‘Het is natuurlijk leuker om zo te worden genoemd dan ‘de lelijkste man op aarde’. Maar de enige van wie ik zo’n uitspraak echt vind tellen, is mijn vrouw.’

De acteur is zelf ook geen man van evalueren en mijmeren. Zo kijkt hij zijn eigen werk nooit terug. ‘Ik ben oprecht trots op vrijwel alles wat ik heb gemaakt’, legt hij uit. ‘Maar ik ben niet iemand die melancholiek gaat terugblikken naar wat hij heeft gedaan en bereikt. Ik leef in het nu.’ Twee jaar geleden passeerde Mikkelsen de vijftig. ‘Ja, ik ben nu statistisch wel over de helft heen. Maar wat heb je aan dat besef? Ik stop mijn energie liever in mooie dingen maken en leuke dingen doen.’

"Ik denk niet dat bekendheid je meteen het recht geeft overal maar een mening over te hebben"

Heel concrete, ambities of verlangens voor de toekomst heeft de Deen naar eigen zeggen niet. ‘Ik heb een leuk leven; daar zou ik heel graag nog een flinke tijd mee doorgaan’, vat hij samen. ‘Soms heb ik succes, soms niet. Ik geniet van alles wat ik doe en dat is een groot voorrecht.’ Sporadisch vragen zijn kinderen, nu allebei in de twintig, hem nog wel eens naar oude rollen of titels. ‘Ik heb vrij veel films gemaakt die indertijd niet voor hun ogen bedoeld waren’, lacht hij. Zo maakte Mikkelsen halverwege de jaren negentig zijn debuut in de snoeiharde Deense misdaadthriller Pusher en maakte hij naam in het arthousecircuit met gevoelige rollen in voor Oscars genomineerde drama’s als Open Hearts en After the Wedding.

‘Soms trekken ze opeens zo’n oude titel uit de kast en willen daar iets over weten. Dat mag altijd natuurlijk. Al zal ik voor ze nooit meer zo cool worden als ik toen ik in de video Bitch Better Have My Money van Rihanna mocht meespelen. Toen keken ze echt een beetje tegen mij op.’ Verder probeert de Deense ster zijn werk en zijn privéleven zoveel mogelijk gescheiden te houden. ‘Ik ben ook niet iemand die zijn kinderen opdraagt om hem tijdens het draaien van een film aan te spreken met de naam van het personage.

Jasje en shirt, Dior Homme.

VLUCHTELINGEN

Mikkelsen is ook geen ster die zijn faam gaat uitventen door overal zijn mening over te geven. Integendeel. Voor nieuwe films doet hij graag promotie, maar verder blijft hij doorgaans zo ver mogelijk bij publiciteit vandaan. ‘Ik denk niet dat bekendheid je meteen het recht geeft overal maar een mening over te hebben’, legt hij uit. ‘Natuurlijk heb ik wel meningen, soms zelfs hele zinnige. En onder vrienden zal ik het nooit nalaten die te spuien. Maar ik kan nooit zo goed tegen mensen die menen meteen overal verstand van te hebben omdat ze veel worden herkend.’ De acteur kiest de doelen waar hij publiekelijk aandacht voor vraagt heel bewust. ‘Ik heb veel waardering voor organisaties die zich inzetten voor vluchtelingen. Ik heb laatst geholpen met een campagne van een Deense organisatie die zich inzet om gebroken gezinnen van immigranten weer bij elkaar te krijgen. Als ik dat soort geweldige initiatieven kan helpen door een paar keer iets erover te zeggen in de media, dan doe ik dat graag.’

Soms hoopt Mikkelsen ook door de keuze van zijn films een klein beetje begrip voor of kennis over bepaalde onderwerpen over te brengen. In zijn nieuwste drama Arctic speelt de Deen een man die na een vliegtuigcrash op de Noordpool strandt. Zijn personage Overgard is, geteisterd door de elementen en wilde dieren, aangewezen op zijn eigen inventiviteit om te overleven. Toch wuift de acteur de boodschap van Arctic liever weg. ‘Iedereen, en zeker iedereen die deze film gaat kijken, weet dat we de aarde niet behandelen zoals het zou moeten’, stelt hij. ‘Wat we ook doen, de aarde zal winnen. Daar zal deze film niets aan veranderen.’ Hij ziet Arctic in de eerste plaats vooral als een ‘survivaldrama’. ‘Overgard leert op brute wijze het verschil tussen overleven en leven. Dat vind ik een mooie boodschap. Het is een verhaal dat niet vaak genoeg verteld kan worden.’

Shirt, Ermenegildo Zegna Couture. Broek, Dior Homme.

VAST IN EEN GROT

Liefde voor de natuur zit de Deense hunk in het bloed. Een van zijn grote passies is wandelen in onherbergzaam gebied, een voorliefde die hij al op jonge leeftijd in de praktijk bracht. ‘Als jochie van zes al liep ik soms zo ver dat niemand meer wist waar ik was, ikzelf vaak ook niet. Dan ging ik zitten en dacht: als ik nu niet opsta, is er niemand die mij gaat vinden. Dan ben ik helemaal op mijzelf aangewezen, en wat zou ik dan doen?’ Mikkelsen wordt erg gelukkig van dat gevoel van relativering. ‘Er zijn bepaalde dingen waar we ons als mens niet tegen kunnen wapenen. En dat is een fijne, bijna geruststellende gedachte. De natuur helpt ons af en toe even herinneren aan wie we zijn, en ook vooral aan wie we níet zijn en wat we níet kunnen.’

Op de set staat ook altijd een fiets waarmee Mikkelsen er graag even tussenuit vlucht als het draaischema daar ruimte voor biedt. ‘Of ik zoek een gym in de buurt’, zegt hij. ‘Al had ik in IJsland wel genoeg lichaamsbeweging tijdens het draaien.’ Bovendien stond hij op een streng dieet om er net zo vermagerd uit te zien als zijn gestrande personage. ‘Gelukkig hou ik van rauwe vis. Ik ben groot fan van sushi.’ De ster noemt het draaien van Arctic sowieso de zwaarste shoot die hij de afgelopen kwart eeuw meemaakte. Negentien dagen lang was het afzien in IJsland, waar in onherbergzaam gebied de sneeuw- en ijsscènes werden opgenomen. In eerste instantie stonden er 25 dagen gepland. Maar sneeuwstormen en hevige rukwinden gooiden roet in het eten. ‘Wat je in beeld ziet, hebben we allemaal daadwerkelijk gedaan’, vertelt hij niet zonder trots. ‘Zoals waden door de sneeuw, het beklimmen van ijsheuvels.’ Zelfs de scène waarin zijn been onder een rotsblok belandt, is gebaseerd op wat hem tijdens het draaien echt is overkomen. ‘Ik kwam vast te zitten in een grot. Regisseur Joe Penna stuurde onmiddellijk zijn cameraman op mij af. Pas daarna hielpen zij me om los te komen.’

JALOERSE IJSBEER

Het grootste deel van de twee uur durende film is Mikkelsen de enige persoon in beeld. ‘Het is best tricky, omdat je meer op jezelf bent aangewezen voor de camera en dus sneller moe van jezelf kan worden’, grinnikt hij. ‘Bovendien maakt het je op een bepaalde manier onzeker: speel ik niet te klein? Gebeurt er wel genoeg in beeld om het dramatisch te maken en te houden?’ Maar dat zijn gedachten die een acteur op zulke momenten weg moet drukken. ‘Ik moet niet overdreven gaan spelen, maar gewoon doen wat ik zou doen als ik met tegenspelers voor de camera sta en wat mijn personage geacht is te doen.’

De confrontatie met een ijsbeer was een ervaring die hij nooit zal vergeten. ‘Er is maar één getrainde ijsbeer in de wereld, en die is niet zo getraind als je zou willen. Het geluid van de brul is ook later in het shot gemonteerd, want als de beer op de set zulke geluiden ging maken, moesten we allemaal heel snel weg wezen. Ze was bovendien heel jaloers: je mocht in haar bijzijn niet rechtstreeks met de berentemmer praten, dat moest via diens vrouw. Anders reageerde ze direct boos.’

Pak en shirt, Dior Homme.

EXTREME HOBBY

De mogelijkheid om extreme ervaringen als deze mee te maken, geven een enorme kick, erkent Mikkelsen. ‘Dit vak biedt veel mogelijkheden om dingen te doen die je in het dagelijks leven niet zo snel tegenkomt. Mijn werk is de plek in mijn leven waar ik grenzen kan opzoeken. Zulke ervaringen neem ik met mij mee; ze maken mij een ander mens.’ Deze uitlaatklep zorgt ervoor dat hij in zijn privéleven weinig behoefte meer heeft aan uitspattingen. ‘In het dagelijks leven ben ik best saai. Ik voel weinig behoefte om mijzelf buiten de set nog te bewijzen.’

"Iedereen die deze film gaat kijken, weet dat we de aarde niet behandelen zoals het zou moeten. Wat we ook doen, de aarde zal winnen"

De enige extreme hobby die hij zichzelf gunt, is de ritjes die hij maakt op zijn antieke motoren. ‘Ik hou er enorm van om af en toe alleen te zijn’, knikt de ster. ‘Dat kan door een lange wandeling te maken door een onherbergzaam bos of door een rit te maken op mijn Ford Mustang uit 1967. Ik heb een grote voorliefde voor objecten uit de jaren vijftig en zestig, een periode waarin esthetiek en design nog veel meer waarde leek te hebben dan tegenwoordig.’ Is hij eigenlijk stiekem jaloers op de gedwongen eenzaamheid van zijn personage in Arctic? Hij lacht. ‘Nee hoor, absoluut niet. Volgens mij is eenzaamheid alleen maar leuk als je weet dat je ieder moment de keus hebt om direct terug te kunnen gaan naar je geliefden.’

Arctic’ is vanaf 31 januari 2019 te zien.

Credits:

Fotografie: Laura Marie Cieplik
Creative Direction: Nicolette Goldsmann & Tanne GIelen
Styling: Camille-Joséphine Teisseire 
Grooming: Dariia Day
Haar: Ludovic Bordas
Met dank aan Hotel Martinez Cannes

Lees ook

Aanbevolen voor jou