Fashion

De planeet van Mugler

Explosief, provocatief, innovatief en gevaarlijk sexy ; de couture van modegek Mugler gaf de eighties en nineties vorm, glamour en allure. Dit najaar brengt de Kunsthal een ode aan een geboren showman.
Reading time 7 minutes
Muze en Model Jerry Hall en THierry Mugler, gefoTografeerd door Helmut Newton, Parijs, 1996.

Als iemand wars van banaliteiten is, of het nu gaat om mode of het leven in het algemeen, dan is het Thierry Mugler (1948). Diens sculpturale, hypervrouwelijke, ongekend krachtige sciencefictionsilhouetten braken in de jaren tachtig alle bestaande codes. Tel daarbij op zijn weergaloze, extravagante spektakelshows en je kunt stellen dat de modeontwerper de basis heeft gelegd voor de supermodellencultus van de jaren negentig: door middel van korsetten en powersuits transformeerde hij modellen tot sterke amazones, verleidsters, heldinnen en bazinnen. Toegegeven, hier en daar was het heus wel een tikkeltje camp, maar voor wie de excessen wegdenkt beklijven vooral de krachtige powerlooks met rechte schouders en sexy korsetten. En laat camp nou weer helemaal hip zijn, getuige de dresscode van het MET Gala dit jaar. Het is niet voor niets dat de grootste sterren van nu, zoals Kim Kardashian en Cardi B, voor die gelegenheid de archieven zijn ingedoken teneinde over de rode loper te paraderen in hypervrouwelijke, theatrale Mugler-creaties. Lady Gaga is eveneens fan, ook al dateert haar liefde voor de Franse designer van iets verder terug. In Rotterdam is dit najaar in de Kunsthal de tentoonstelling Thierry Mugler: Couturissime te zien. Kortom, het werk van showman Mugler is terug in de spotlights – daar waar het hoort.

Muglers ontwerpen zijn futuristisch, haast buitenaards, geïnspireerd door insecten, engelen, scifi en superhelden

Maar laten we teruggaan naar het begin. Manfred Thierry Mugler wordt ruim zeventig jaar geleden geboren in het Franse Straatsburg. Zijn vader is arts en zijn moeder een knappe roodharige vrouw die zich bij voorkeur beweegt in bourgeoiskringen. De kleine Thierry, gek op stripboeken, ontwikkelt al jong een uitmuntend teken- en schetstalent en amuseert zich als tienjarige met het maken van crêpepapieren kostuums. Zijn showtalent blijkt al vroeg: in zijn tienerjaren is hij liever op het podium te vinden dan in het klaslokaal. Daarom voegt hij zich op veertienjarige leeftijd bij een professioneel dansgezelschap, een cruciale gebeurtenis voor zijn verdere levensloop. Want hier leert hij niet alleen discipline, expressie en de anatomische mogelijkheden en beperkingen van het menselijk lichaam kennen, maar ook de magie van het podium, van make-up en metamorfose. Er is geen houden meer aan: een showman is geboren.

Foto boven: Thierry Mugler's Lingerie Revisited-collectie H/W 1998-99, gefotografeerd door Helmut Newton. 

REVOLUTIONAIR

Het duurt niet lang of Mugler verruilt zijn geboortestad, waar hij zich een buitenbeentje voelt, voor Parijs. Ook hier is hij dankzij zijn excentrieke, door hemzelf ontworpen outfits een opvallende verschijning. Alleen oogst hij nu niet alleen verbazing maar ook bewondering: mensen houden hem op straat staande om te vragen hoe hij toch aan die bijzondere kleding komt. En zo ontstaat het idee om ook voor anderen te ontwerpen. Na een aantal kleinere klussen achter de schermen debuteert Mugler in 1973 met de eerste collectie onder zijn eigen naam. Vier jaar later volgt ook een heuse catwalkshow en vanaf dat moment gaat het snel.

Deze presentatie en die daarna betekenen een ommekeer in de modewereld. Met zijn extravagante, never seen before-shows, gevuld met muziek en powercouture, brengt hij theater naar de catwalk. Deze spectaculaire, zeer succesvolle megaproducties worden eigenhandig geproduceerd door Mugler: van het design van de kleding tot het decorontwerp, de muziekkeuze en choreografie: ieder loopje of elke pose en knipoog komt uit de koker van de ontwerper. En ook de casting van de modellen doet hij zelf. Mugler selecteert de mooiste vrouwen van de planeet en nodigt niet alleen supermodellen zoals Jerry Hall, Eva Herzigova, Karen Mulder, Nadja Auermann en Iman uit op de catwalk, maar ook actrices en zangeressen, onder wie Tippi Hedren, Daryl Hannah en Diana Ross.

De shows zijn baanbrekend, de mode revolutionair. In een tijd dat lieflijke, luchtige damesmode met bloemprints de standaard zijn introduceert Mugler zijn architecturale, ultra-gestileerde, vrouwelijke silhouetten met brede schouders, smalle wespentailles, felle kleurenschema’s en innovatieve materialen. Zijn ontwerpen zijn futuristisch, haast buitenaards, geïnspireerd door insecten, engelen, sciencefiction en superhelden. De grote doorbraak beleeft hij met zijn film noir-achtige tailored suits, sexy trenchcoats, little black dresses en natuurlijk de korsetten, die overigens niets te maken hebben met repressie van vrouwen of ‘dwang’ om aan strenge schoonheidsstandaarden te voldoen. Nee, Muglers korsetten zijn eerder harnassen, op het lijf geschreven van sexy, sterke krijgsheldinnen.

Foto boven: Thierry Mugler's Longchamp-collectie, L/Z 1994, gefotografeerd door Inez & Vinoodh. 

Ondertussen gaat de designer onvermoeibaar door met het verenigen van al zijn roepingen – mode, dans, fotografie en regie – in theatrale coutureshows. Het doel is om zo veel mogelijk zintuigen te prikkelen en daarom is het niet meer dan logisch dat de ontwerper ook een poging waagt in de wereld van parfums, een voor hem tot dan toe onbekend terrein. In samenwerking met cosmeticahuis Clarins lanceert hij in 1992 het iconische parfum Angel, dat geheel in Muglerstijl breekt met de bestaande regels van de parfumerie: de naam, flacon, kleur, geur – álles is gedurfd en anders. Zo is er nog nooit eerder een parfum verschenen waarin geen enkele bloemengeur is verwerkt of waaraan eetbare ingrediënten zoals vanille-, chocolade- en karamelextracten zijn toegevoegd. Bovendien is Angel het eerste navulbare parfum ooit, tegenwoordig door veel parfumhuizen omarmd maar in die tijd een totaal nieuw concept. En nog altijd, bijna dertig jaar na dato, is het een van de bestverkopende parfums ter wereld.

COMEBACK

Op het toppunt van zijn roem, in 1992, regisseert Mugler de video van George Michaels megahit Too Funky. Hierin passeert een batterij aan supermodellen de revue en neemt de ontwerper/regisseur op satirische wijze de modewereld op de hak. Toch worden dan al de eerste scheurtjes in het succes van Mugler zichtbaar. Het modebeeld verandert: de ideale vrouw is niet langer die krachtige supervrouw met borsten, billen en slanke taille, maar voortaan een fragiel, breekbaar meisje à la Kate Moss. Het is een verandering die niet rijmt met het concept van Mugler. Zijn powerdressing en theatrale, wulpse looks doen ineens camp aan naast het nieuwe understated minimalisme van ontwerpers zoals Helmut Lang, Miuccia Prada of Calvin Klein. Mugler, showman in hart en nieren, weigert zich te conformeren en houdt vast aan zijn kleurrijke, allesbehalve minimalistische creaties, bezaaid met pailletten en andere toeters en bellen. In 2002 verlaat hij uiteindelijk het modetoneel.

Na Muglers aftocht van het modetoneel in 2002, volgt zeven jaar later een comeback, dankzij de interventie van Beyoncé

Teleurgesteld en gedesillusioneerd verdwijnt hij naar de achtergrond, totdat zijn ster zeven jaar later onverwachts wordt afgestoft door Beyoncé. De superster heeft Muglers creaties ontdekt in de expositie Superheroes: Fashion and Fantasy in New York en herkent in hem een showbeest dat leeft voor spektakel. Prompt nodigt ze hem uit om de bühneoutfits voor haar I Am… Sasha Fierce-tour te ontwerpen. Iets wat je geen twee keer aan Mugler hoeft te vragen: hij neemt niet alleen het ontwerp van de 58 kostuums voor zijn rekening, maar werpt zich ook op als artistiek adviseur, regisseur, choreograaf en decorontwerper. En zo kan het dat Muglers verbleekte ster weer als vanouds gaat stralen.

Foto links: Thierry Mugler. Les Infernales-collectie, H/W 1988-89.

Nu, tien jaar later, staat de ontwerper opnieuw in de schijnwerpers. Minimalisme is inmiddels uit, camp is weer hot en celebs weten de weg naar zijn modearchieven te vinden. Bovendien is deze herfst de allereerste overzichtstentoonstelling van zijn werk in Europa te bewonderen, in de Kunsthal in Rotterdam. Verwacht meer dan honderdvijftig Mugler-creaties uit de periode tussen 1974 en 2014 – van couture en prêt-à-porter tot toneelkostuums en video’s – en werk van andere bekende modefotografen, zoals Richard Avedon, Guy Bourdin en David LaChapelle. Showtime!

13 oktober 2019 t/m 8 maart 2020: Thierry Mugler: Couturissime.
Kunsthal, Rotterdam. www.kunsthal.nl

Abeeldingen: Thierry Mugler via Kunsthal Rotterdam.

Tags

Lees ook

Aanbevolen voor jou